Programma I toetst Nederlands op B1 in Lezen, Luisteren, Spreken en Schrijven. Deze gids legt de vier onderdelen uit en geeft originele oefeningen voor alle vier de vaardigheden. U oefent onder meer voorwaarden in een bericht, de reden voor een wijziging en een duidelijke e-mail over een probleem.
Wat toetst Programma I?
Het staatsexamen Nederlands als tweede taal (Nt2) is het landelijke taalexamen voor volwassenen die Nederlands als tweede taal leren. Programma I is het B1-niveau, bedoeld voor werken of studeren op mbo 3- of mbo 4-niveau.
Met het diploma laat u zien dat u het Nederlands voldoende beheerst om in Nederland te werken of te studeren. Programma I (B1) en Programma II (B2) zijn de twee niveaus. U hoeft niet eerst Programma I te doen; kies het niveau dat bij u past.
De opdrachten gaan over opleiding, werk en dagelijks leven op mbo-niveau, bijvoorbeeld situaties op een ROC. Programma I past bij werken of studeren op mbo 3- of 4-niveau. Vraag de instelling of werkgever welk taalbewijs uw doel vereist; het B1-diploma geeft niet automatisch toegang tot iedere opleiding.
Deze gids volgt het Examenreglement Staatsexamen Nt2 2026, dat geldt van 1 januari tot en met 31 december 2026. Controleer bij uw eigen examendatum altijd de actuele informatie op staatsexamensnt2.nl.
Gebruikte bronnen: Wat is het staatsexamen Nt2? | Staatsexamens Nt2 — Programma I ( B1 ), examenonderdelen, diploma-gebruik; Regeling examenreglement Staatsexamen Nt2 2026 | Staatscourant 2025, 22377 — Artikelen 2-14 en toelichting
Onderdelen, duur en slagen
Het examen heeft vier onderdelen: Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken, allemaal op de computer. Per onderdeel heeft u een score van minimaal 500 nodig om te slagen.
Elk onderdeel heeft een aparte zitting. Bij Lezen krijgt u teksten op papier en kiest u antwoorden op de computer. Bij Schrijven typt u; bij Spreken spreekt u uw antwoord in een microfoon in. Luisteropdrachten hoort u via een koptelefoon.
De uitslag per onderdeel is 'voldoende' of 'onvoldoende'. Bij Lezen en Luisteren krijgt u één punt per goed antwoord, die worden omgezet naar een score. Schrijven en Spreken worden door twee opgeleide beoordelaars nagekeken met een beoordelingsvoorschrift. U slaagt met een score van 500 of hoger. De 500 is een omgerekende score, geen aantal goede antwoorden en geen vast percentage van 50 procent.
Per behaald onderdeel kunt u een certificaat (uittreksel) downloaden via Mijn Diploma's. Pas als alle vier de onderdelen voldoende zijn, ontvangt u het diploma. Heeft u certificaten verspreid over beide programma's, maar alle vier de onderdelen gehaald? Dan ontvangt u een diploma Programma I. Na een 'onvoldoende' kunt u zich opnieuw aanmelden voor alleen dat onderdeel.
Houd u aan de aanmeld- en betalingstermijnen die het College voor toetsen en examens (CvTE) vaststelt; wie zich te laat aanmeldt, valt voor die zitting af en moet wachten op de volgende gelegenheid. Neem een geldig identiteitsbewijs mee naar elke zitting.
| Onderdeel | Duur Programma I | Formaat |
|---|---|---|
| Lezen | 110 minuten | 6 teksten op papier, 36 meerkeuzevragen op de computer |
| Luisteren | maximaal 90 minuten | ca. 40 opdrachten bij 5 of meer luisterteksten, alles één keer te horen |
| Schrijven | 100 minuten | 8 zinstaken, 2 deelschrijftaken, 2 korte schrijftaken, getypt zonder spellingscontrole |
| Spreken | ca. 25 minuten (reglement: max. 30) | 8 korte opdrachten van 20 seconden en 8 middellange van 30 seconden |
Gebruikte bronnen: Hoe ziet het examen eruit? | Staatsexamens Nt2 — Onderdelen Schrijven, Spreken, Lezen en Luisteren; Regeling examenreglement Staatsexamen Nt2 2026 | Staatscourant 2025, 22377 — Artikelen 2-14 en toelichting; Beoordeling examen | Staatsexamens Nt2 — Score 500 en beoordeling per onderdeel
Lezen: teksten begrijpen en vragen beantwoorden
Bij Lezen beantwoordt u 36 meerkeuzevragen bij 6 teksten. De vragen vragen naar het onderwerp, de herkomst of de bedoeling van een tekst, naar de precieze betekenis van een stuk tekst en naar informatie die u moet opzoeken, ordenen of combineren.
U heeft 110 minuten voor dit onderdeel. Omdat de teksten op papier staan en de vragen op het scherm, kunt u heen en weer schakelen. Gebruik dat: lees eerst snel waar de tekst over gaat, en zoek daarna pas per vraag de precieze zin.
Let extra op voorwaarden in een tekst. Woorden als 'alleen als', 'uiterlijk' en 'vanaf' bepalen wat er van u verwacht wordt. Probeer bij elke kennisgeving of brief één vraag te beantwoorden: wat moet ik doen, en wat gebeurt er als ik dat niet doe? Het studievoorbeeld hieronder laat dat zien.
Tijdens Lezen mag u het Van Dale Pocketwoordenboek Nederlands als tweede taal (NT2) gebruiken, mits u het zelf meeneemt.
Studievoorbeeld
Studievoorbeeld Lezen. Lees deze kennisgeving en beantwoord de meerkeuzevraag. Kennisgeving gereedschapsuitleen Vanaf 1 maart is de gereedschapsuitleen van het ROC alleen op dinsdag en donderdag open, van 9.00 tot 12.00 uur. U kunt een schuurmachine alleen reserveren als u de online veiligheidsinstructie heeft afgerond. De instructie duurt ongeveer 30 minuten. Reserveringen doet u uiterlijk één dag vóór de gewenste ophaaldag via het formulier bij de balie. U ontvangt een e-mail zodra de machine voor u klaarstaat. Vraag: Wat moet u doen voordat u een schuurmachine kunt reserveren? A. Op dinsdag of donderdag vóór 12.00 uur naar de balie gaan. B. De online veiligheidsinstructie afronden. C. Het formulier één dag van tevoren ophalen.
Bekijk het modelantwoord
B. De online veiligheidsinstructie afronden.
B noemt de voorwaarde voor reserveren: de veiligheidsinstructie moet afgerond zijn. A noemt openingstijden, maar die beantwoorden niet welke voorbereiding nodig is. C verandert reserveren via het formulier in het formulier ophalen. De termijn in de tekst geldt voor het reserveren vóór de ophaaldag. Lees handeling en termijn samen.
Gebruikte bronnen: Hoe ziet het examen eruit? | Staatsexamens Nt2 — Onderdelen Schrijven, Spreken, Lezen en Luisteren; Regeling examenreglement Staatsexamen Nt2 2026 | Staatscourant 2025, 22377 — Artikelen 2-14 en toelichting
Luisteren: de reden herkennen; Spreken: een voorstel uitleggen
Bij Luisteren leest u de vraag en drie opties in 25 seconden vóór het fragment. U hoort het fragment één keer. Bij Spreken geeft u acht korte antwoorden van 20 seconden en acht middellange van 30 seconden.
Omdat u bij Luisteren niet opnieuw kunt luisteren, is uw strategie anders dan bij Lezen. Gebruik de 25 seconden vóór elk fragment om te bedenken op welke informatie u moet letten: een datum, een reden, een wijziging of een plek. Gesproken mededelingen noemen vaak eerst de oude situatie en daarna wat er verandert; let daarom op signalen als 'verhuist', 'verzet' en 'omdat'.
Bij Spreken begint een pieptoon uw spreektijd en eindigt een tweede pieptoon deze. U leest de opdracht mee op het scherm en hoort hem ook via de koptelefoon. Korte opdrachten vragen een kort antwoord; middellange opdrachten vragen een paar zinnen. Noem in uw antwoord alle gevraagde punten en verbind ze met woorden als 'omdat' en 'zodat'.
In beide onderdelen mag u geen woordenboek gebruiken. Het studievoorbeeld hieronder combineert één luistervraag met één spreekopdracht, zoals u die samen met een oefenpartner kunt naspelen.
Studievoorbeeld
Originele tekstsimulatie, geen officiële audio. Lees eerst 25 seconden de luistervraag en opties. Laat een helper daarna het bericht één keer voorlezen zonder dat u meeleest. Vraag: waarom is het overleg verzet? A) De lokaalreservering is weggevallen. B) De docent is ziek. C) De gereedschapskisten zijn nog niet klaar. Voorleesbericht: “Beste team, het praktijkoverleg van maandag verhuist naar woensdag, omdat de lokaalreservering is weggevallen. We beginnen om tien uur in lokaal 12. Breng uw gereedschapskist mee.” Kies daarna uw antwoord. Afzonderlijke spreekoefening: stel in ongeveer 30 seconden een wekelijkse oefenplanning voor. Noem de dagen, de onderdelen en een reden voor uw voorstel.
Bekijk het modelantwoord
Luistervraag: A. De lokaalreservering is weggevallen. Spreekopdracht, modelantwoord: 'Ik stel voor dat we elke week op dinsdag en donderdag één uur oefenen. Op dinsdag doen we Luisteren en Spreken, op donderdag Lezen en Schrijven. Zo komen alle vier de onderdelen elke week aan bod, en houden we de weekenden vrij.'
A staat in het bericht: omdat leidt de reden in. Ziekte en ontbrekende gereedschapskisten worden niet genoemd. Het model voor Spreken bevat de dagen, de onderdelen en een reden. Neem uw eigen versie op om te zien of deze bij uw spreektempo in ongeveer 30 seconden past; dit is geen officiële scorebeoordeling.
Gebruikte bronnen: Hoe ziet het examen eruit? | Staatsexamens Nt2 — Onderdelen Schrijven, Spreken, Lezen en Luisteren; Regeling examenreglement Staatsexamen Nt2 2026 | Staatscourant 2025, 22377 — Artikelen 2-14 en toelichting
Schrijven: korte taken achter de computer
Schrijven duurt 100 minuten en bestaat in Programma I uit 8 zinstaken (één zin schrijven of afmaken), 2 deelschrijftaken (kort bericht, tekst aanvullen of formulier invullen) en 2 korte schrijftaken (bijvoorbeeld een notitie of korte brief). U typt op een QWERTY-toetsenbord, zonder spellingscontrole.
U mag de volgorde van de opdrachten zelf bepalen. De meeste opdrachten gaan over werk of opleiding, een deel over het dagelijks leven. Bij een korte schrijftaak telt vooral dat u alle gevraagde punten behandelt en consistent in hetzelfde register blijft: formeel met 'Geachte mevrouw Bakker' en 'u', informeel met 'Beste Jan' en 'je'.
Bouw een formele e-mail vast op: aanhef, aanleiding, kern met verzoek en reden, afsluiting met 'Met vriendelijke groet' en uw naam. Verbind zinnen met 'omdat', 'daardoor' en 'zodat'. Bij Schrijven mag u het Van Dale Pocketwoordenboek Nederlands als tweede taal (NT2) gebruiken als u het zelf meeneemt.
Omdat er geen spellingscontrole is, oefent u het typen van korte teksten zonder autocorrectie. Het studievoorbeeld hieronder is zo'n korte schrijftaak.
Studievoorbeeld
Originele schrijfoefening. Tijdens de les is het trainingsapparaat van de school van tafel gevallen. Het display is beschadigd en uw groep kan er nu niet mee oefenen. Schrijf een korte e-mail aan coördinator mevrouw Bakker: beschrijf wat er gebeurde, het gevolg voor de groep en een verzoek om reparatie.
Bekijk het modelantwoord
Modelantwoord: 'Geachte mevrouw Bakker, vandaag tijdens de les is het trainingsapparaat van de school van de tafel gevallen. Het display is daardoor beschadigd. Mijn klasgenoten en ik kunnen het apparaat nu niet gebruiken voor onze oefeningen. Zou u misschien een reparatie kunnen aanvragen? Wij willen het apparaat graag volgende week weer gebruiken. Met vriendelijke groet, [uw naam].'
Het model behandelt de gebeurtenis, het gevolg en het verzoek. De aanhef en aanspreekvorm passen bij een zakelijke e-mail. “Daardoor” verbindt de val met de schade. Een bericht als “Het apparaat is kapot, los het op” bevat wel zinnen, maar mist uitleg over de gebeurtenis en het gevolg en formuleert het verzoek onbeleefd.
Gebruikte bronnen: Hoe ziet het examen eruit? | Staatsexamens Nt2 — Onderdelen Schrijven, Spreken, Lezen en Luisteren; Regeling examenreglement Staatsexamen Nt2 2026 | Staatscourant 2025, 22377 — Artikelen 2-14 en toelichting
Woordenboek en huisregels op de examendag
Alleen bij Lezen en Schrijven mag u het papieren Van Dale Pocketwoordenboek Nederlands als tweede taal (NT2) gebruiken, en alleen uw eigen exemplaar, zonder aantekeningen of losse briefjes. Bij Luisteren en Spreken is geen woordenboek toegestaan, en elektronische hulpmiddelen zijn overal verboden.
Neem het woordenboek zelf mee; u mag tijdens het examen geen exemplaar van een andere kandidaat lenen. Andere woordenboeken zijn niet toegestaan. In de examenzaal zijn verder geen elektronische media of communicatiemiddelen toegestaan, en ook geen andere persoonlijke eigendommen zoals horloges, jassen en tassen. U wordt hier vooraf over geïnformeerd en in het lokaal op gecontroleerd.
U mag geen informatie over examenopgaven de zaal in of uit meenemen. Lever verstrekt materiaal, waaronder kladpapier en het tekstboekje bij Lezen, na afloop in. Bij een probleem met afname of beoordeling staan de procedures in het examenreglement.
Gebruikte bronnen: Hoe ziet het examen eruit? | Staatsexamens Nt2 — Onderdelen Schrijven, Spreken, Lezen en Luisteren; Regeling examenreglement Staatsexamen Nt2 2026 | Staatscourant 2025, 22377 — Artikelen 2-14 en toelichting
Oefenen en volgende stappen
Oefen met de officiële oefenomgeving van het staatsexamen Nt2 en bekijk eerst de instructiefilms voor de vier onderdelen. De omgeving werkt alleen goed op een computer of laptop, niet op een smartphone of tablet.
Losse opdrachten uit de oefenomgeving kunnen in de echte examens Spreken en Schrijven terugkomen; daarnaast staan er in het examen nog andere opdrachten. Gebruik de oefenopdrachten dus als realistische oefening, niet als volledig proefexamen.
Voor de woordenschat geldt: de meeste woorden in Programma I-opgaven staan in de lijsten Core en General van A Frequency Dictionary of Dutch (Tiberius en Schoonheim, 2013) of in de aanvullende woordenlijst van het CvTE. Leer woorden dus binnen thema's als werk, opleiding en dagelijks leven, in plaats van losse lijsten uit het hoofd.
Een verstandige volgorde: maak eerst de studievoorbeelden in deze gids, oefen daarna per onderdeel in de oefenomgeving, en controleer tot slot de actuele examendata, aanmeldprocedure en voorwaarden op staatsexamensnt2.nl. Het CvTE stelt de aanmeldingsprocedure jaarlijks vast; houd de aanmeld- en betalingstermijnen daarom goed in de gaten, want wie te laat is, valt voor die zitting af.
- Maak de drie studievoorbeelden in deze gids en vergelijk uw antwoorden met de modelantwoorden.
- Bekijk de instructiefilms voor Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken.
- Oefen in de officiële oefenomgeving op een computer of laptop.
- Oefen typen zonder spellingscontrole, zoals dat bij Schrijven geldt.
- Koop of leen het Van Dale Pocketwoordenboek Nederlands als tweede taal (NT2) voor Lezen en Schrijven.
- Controleer de aanmeldtermijnen en neem een geldig identiteitsbewijs naar elke zitting mee.
Gebruikte bronnen: Examens oefenen | Staatsexamens Nt2 — Oefenomgeving en instructiefilms; Wat is het staatsexamen Nt2? | Staatsexamens Nt2 — Programma I ( B1 ), examenonderdelen, diploma-gebruik; Regeling examenreglement Staatsexamen Nt2 2026 | Staatscourant 2025, 22377 — Artikelen 2-14 en toelichting; Hoe ziet het examen eruit? | Staatsexamens Nt2 — Onderdelen Schrijven, Spreken, Lezen en Luisteren
Gebruikte bronnen
Feiten gecontroleerd: